است . دوم : انبات موى درشت بر عانه است و اين امر به اماميه نسبت داده شده است . علامات مختصه حيض كه با اتفاق فقهاء علامت بر بلوغ دختران است منتهى در زمانى كه احتمال بلوغ برود . حمل ( باردارى ) دليل بر سبق بلوغ است ؛ زيرا حمل از اجتماع آب مرد و زن بوجود مىآيد و با تحقق آن علم بحصول بلوغ پيدا مىشود . ولى از نظر طبى بايد ثابت شود كه تخمك ها از كدام سن دختر ، از كيسه او به رحم مىآيد . و اما بلوغ بسن و عمر ، باز هم اقوال در آن مختلف است . اماميه به إكمال نه سال ، در دختر و در روايتى از شافعيه نصف نه سالگى نه تمام آن ، بلوغ را ثابت مىدانند وقولى هم است بدخول سال نهم . و اما در پسر : مالكيه و شافعيه : به تمام نه سال ، حنابله ده سال ، حنفيه : حد اقل به 12 سال قايل شده اند . علامات وضعيه ( شرعيه ) به سال : سنى كه بلوغ به آن در پسر دانسته مىشود اكمال 15 سال است ( به حسب سال قمرى ) كه مذهب مشهور اماميه و شافعيه و جنابله است . و ابو يوسف و محمد از حنفى است . به تذكره علامه و مسالك شهيد ثانى و حدايق بحرانى و جواهر الكلام ، ج 16 ص 248 و به حاوى كبير ، ج 6 ص 344 و مغنى المحتاج ، ج 2 ص 166 و بدائع الصنايع ، ج 7 ص 172 و حاشيه ابن عابدين ، ج 5 ، ص 114 - 97 و غيره مراجعه شود . و ابوحنيفه به تمام 18 سال مىداند . دو قول مالكيه 16 سال و 19 سال است . و قول 17 سال قول ديگر مالكى و حنفى ها مى باشد . و قول 14 سال از ابن جنيد از اماميه است .